logo

Reis 8 – Masnach Deg mewn Hinsawdd sy’n Newid – Daearyddiaeth

Yn y wers hon mae’r plant yn cwblhau stribed comig i ddangos sut y mae newid hinsawdd yn effeithio ar ffermwyr yng Ngwlad Thai.

Cysylltiadau â’r cwricwlwm: CA2 Daearyddiaeth

Amcan Dysgu: Er mwyn deall effaith newid yn yr hinsawdd.
Canlyniad Dysgu: Mae’r plant yn deall effaith newid hinsawdd ar ffermwyr reis Green Net a sut y bydd Masnach Deg yn eu helpu i oresgyn y broblem.

Adnoddau sydd eu angenrheidiol: Proffil o Wlad Thai, Proffil grŵp cynhyrchwyr Green Net, Stribed comig – Masnach Deg mewn hinsawdd sydd yn newid, Map Traidcraft.

I ddechrau: Cyn dechrau ar y gweithgaredd trafodwch gyda’r dosbarth ystyron newid hinsawdd a Masnach Deg. Gofynnwch iddynt p’un a oes unrhyw gysylltiadau rhyngddynt. Chwiliwch am Wlad Thai ar Fap Traidcraft. Gan ddefnyddio atlasau neu’r rhyngrwyd (http://www.maps-thailand.com/) gall disgyblion chwilio am Bangkok, prifddinas Gwlad Thai a chanolfan Green Net ar y map. Maent wedyn yn dod o hyd i dalaith Yasothon lle mae’r rhan fwyaf o ffermwyr reis y mae Green Net yn gweithio gyda nhw yn byw. Gofynnwch i’r dosbarth beth maent yn ei feddwl yw’r hinsawdd yng Ngwlad Thai? (Ceir rhagor o wybodaeth ym Mhroffil y wlad).

Prif weithgaredd: Gan ddefnyddio’r stribed comig i ymchwilio i’r mater, trafodwch gyda’r dosbarth pa effaith gallai newid hinsawdd gael ar yr hinsawdd yng Ngwlad Thai.

Oherwydd newid hinsawdd mae ffermwyr Thai yn Yasothon yn gorfod ymdopi â thywydd mwy eithafol. Mae eisoes gynnydd bach yn y tymheredd a chynnydd bach yng ngyfanswm y glaw sy’n disgyn ar y wlad. Fodd bynnag, ac mae hyn yn bwysig, mae gostyngiad yn nifer y diwrnodau y mae glaw yn disgyn. I ffermwyr reis mae hyn yn golygu bod yna gyfnodau hirach sych rhwng y glaw a phan fydd y glaw yn dod gall achosi llifogydd difrifol.
Am fwy o wybodaeth: http://www.greennet.or.th/ClimateChange/e7001.htm

Sut gall Masnach Deg helpu ffermwyr Green Net oresgyn yr heriau hyn?

Atgoffwch / esboniwch wrth y dosbarth am bremiwm Masnach Deg. A all y dosbarth feddwl am syniadau am sut y gall Green Net helpu’r ffermwyr i gynnal eu cnydau reis?

• Er mwyn helpu ffermwyr i ofalu am y reis yn ystod y cyfnodau lle nad oes glaw gallent gloddio pyllau i gadw dŵr glaw, sy’n golygu eu bod yn gallu dyfrhau eu cnydau.
• Gallai ffermwyr blannu gwahanol fathau o lysiau, felly os yw’r cnwd reis yn methu mae ganddynt rywbeth arall i’w werthu yn y farchnad leol.
• Gallai ffermwyr storio eu cnydau’n well mewn siediau sych sy’n golygu eu bod yn gallu eu cadw am gyfnodau hwy, ac yn gallu bwydo eu teuluoedd.

Gall disgyblion gwblhau’r stribed comig, gan ddangos y ffyrdd y gall Masnach Deg helpu ffermwyr Green Net ac yna ysgrifennu yr hyn sy’n digwydd yn y gofod o dan bob llun.

Cyfarfod Llawn: Eisteddwch mewn cylch a phasiwch becyn o reis Masnach Deg o gwmpas y cylch. Dim ond y person sy’n dal y reis sy’n gallu siarad. Gofynnwch i bob disgybl i ddweud wrth y dosbarth un peth maent wedi ei ddysgu o’r wers neu un peth y byddent yn hoffi cael gwybod am Wlad Thai, Masnach Deg neu newid hinsawdd. Maent wedyn yn dewis i bwy maent am basio’r reis ymlaen iddo/iddi.

Ewch i www.traidcraftschools.co.uk am fwy o adnoddau a syniadau.