logo

Reis 5 – Blasu Reis Masnach Deg – Gwyddoniaeth

Mae’r wers hon yn caniatáu i’r dosbarth i ymchwilio i wahaniaethau rhwng gwahanol fathau o reis ac archwilio i’r achosion posibl.

Cysylltiadau â’r cwricwlwm: CA2 Gwyddoniaeth

Amcan Dysgu: Nodi tebygrwydd a gwahaniaethau.

Canlyniad Dysgu: Mae’r plant wedi ymchwilio i’r gwahaniaethau rhwng mathau o reis Masnach Deg a reis nad yw’n Fasnach Deg yn India a Gwlad Thai gan nodi unrhyw wahaniaethau a deall yr hyn sy’n eu hachosi.

Adnoddau sydd eu hangen: Gwahanol fathau o reis Masnach Deg wedi’u coginio a rhai nad ydynt yn rhai Masnach Deg, gan gynnwys reis basmati, reis basmati brown, reis Thai hir, reis jasmin a reis du; Proffil o Nwyddau Reis , atlasau.
Paratoi: Dylid coginio’r reis cyn i’r dosbarth ddechrau

I ddechrau: Darllenwch y datganiadau canlynol a gofynnwch i’r myfyrwyr sefyll os ydynt yn credu bod y datganiad yn wir ac i barhau i eistedd os ydynt yn credu eu bod yn ffug.
• Mae dros 40,000 o fathau o reis yn y byd (yn wir)
• Yng Ngwlad Thai mae rhai ffermwyr reis Net Green yn defnyddio hwyaid yn y caeau padi i fwyta pryfed yn hytrach na defnyddio chemegau (yn wir)
• Does dim llawer o reis basmati yn dod o India (ffug – mae 70% o reis Basmati yn dod o India a 2/3 yn cael ei allforio)

Prif Weithgaredd: Esboniwch i’r dosbarth fod yna dros 40,000 o fathau gwahanol o reis yn y byd, y mae llawer ohonynt yn cael eu tyfu yn yr Unol Daleithiau ac Ewrop yn ogystal ag Asia. Fodd bynnag, mae’r mathau mwyaf enwog o reis, fel basmati, yn dod o India a Gwlad Thai.

Cynhaliwch sesiwn blasu reis gan gynnwys reis basmati (gwyn a brown), reis hir-graen Thai, reis jasmin a reis du. Lle y bo’n bosibl darparwch reis Masnach Deg a reis nad yw’n reis Masnach Deg.

Fel dosbarth benderfynwch beth ddylai disgyblion fod yn chwilio amdano gan greu taflen flasu i ddisgrifio blas, gwead ac arogl sy’n cael eu cwblhau yn ystod y sesiwn. Gallai disgyblion hefyd edrych ar wahanol fathau o reis cyn coginio a nodi’r gwahaniaethau.

A yw reis Masnach Deg a reis nad yw’n reis Masnach Deg yn blasu’n wahanol? A oes unrhyw wahaniaethau rhyngddynt? (yn debygol nad oes gwahaniaeth!) Gofynnwch i’r dosbarth i nodi’r gwahaniaeth rhwng reis Masnach Deg a reis nad yw’n reis Masnach Deg, ceisiwch eu cael i nodi bod y gwahaniaeth yn y ffordd y caiff cynhyrchwyr eu trin ac nid yn y cynnyrch ei hun.

Gan ddefnyddio atlasau a’r proffil nwyddau reis, nodwch ymhle yn India a Gwlad Thai y mae reis basmati a reis jasmin yn cael eu tyfu ac ystyriwch y gwahaniaethau rhwng yr amgylcheddau. Drwy gofnodi’r rhain, dylai’r dosbarth ddod i ddeall sut mae grawn reis gwahanol yn tyfu mewn mannau gwahanol oherwydd y genoteip, y pridd a ffactorau amgylcheddol eraill.

Os yw’r disgyblion wedi cwblhau’r gweithgaredd Mapio India, gofynnwch iddynt ludo ychydig o reis basmati ar y map yn yr unig le y gellir ei dyfu, sef wrth odre mynyddoedd yr Himalayas gan farcio’r ffactorau amgylcheddol gwahanol sydd eu hangen i’w dyfu.

Cyfarfod Llawn: mae’r disgyblion yn gweithio mewn parau ac yna adrodd yn ôl i’r dosbarth ar un peth y mae eu partner wedi ei dysgu yn y wers.

Efallai y bydd rhai dosbarthiadau yn mwynhau cymryd y wers hon ymhellach drwy ddatblygu mosaig o’r byd gan ddefnyddio grawn gwahanol o reis i ddynodi’r gwledydd gwahanol lle maent yn cael eu tyfu. Gallai hyn gael ei ymestyn i ddefnyddio bwydydd sy’n seiliedig ar rawn eraill fel pasta a nwdls.

Ewch i www.traidcraftschools.co.uk am fwy o adnoddau a syniadau.