logo

Mêl a Llus 5 – Y Cysylltiad Mêl – Gwyddoniaeth

Yn y wers hon mae’r dosbarth yn ymchwilio i’r broses o wneud mêl a thyfu llus a sut y maent wedi eu cysylltu â Apicoop.

Cysylltiadau â’r Cwricwlwm: CA2 Gwyddoniaeth,  Daearyddiaeth

Amcan Dysgu: Llunio siart llif i ddangos proses.
Canlyniad Dysgu: Mae’r plant wedi ymchwilio i’r broses o wneud mêl a thyfu llus a sut maent wedi eu cysylltu. Mae’r plant hefyd wedi deall y cysylltiadau rhwng cynhyrchwyr Apicoop yn Chile a defnyddwyr yn y DU.

(D.S. Mae’r gweithgaredd hwn wedi ei rannu’n dair rhan er mwyn ei gyflwyno dros tair gwers ar wahân os bydd angen.)

Adnoddau sydd eu hangen: Straeon cynhyrchwyr Apicoop, Proffil Grŵp o Gynhyrchwyr Apicoop, Proffil Nwyddau Mêl, Diagram: Sut mae gwenyn yn gwneud mêl a sut mae llus yn tyfu

I ddechrau: Mae Apicoop yn darparu mêl Masnach Deg a llus wedi’u sychu i Traidcraft. Maen nhw wedi bod yn gweithio gyda’r sefydliad am dros 18 mlynedd a nhw yw’r grŵp mwyaf o wenynwyr cydweithredol yn Chile gydag aelodaeth eang. Gan ddefnyddio Proffil Grŵp Cynhyrchwyr Apicoop trafodwch y gwasanaethau y mae Apicoop yn eu darparu ar gyfer ei aelodau. Sut mae Masnach Deg yn helpu’r gwenynwyr?

Prif Weithgaredd: Beth mae’r dosbarth yn ei wybod am wenyn? Sut maen nhw’n edrych? Beth maen nhw’n ei wneud?

Rhan 1
Edrychwch ar yr diagram ‘Sut mae gwenyn yn gwneud mêl?’ gyda’r dosbarth ac ewch drwy’r gwahanol gamau o’r broses o wneud mêl. Eglurwch fod gan pob gwenynen yn y cwch gwenyn swydd wahanol. Mae’r wenynen sy’n gweithio sef ‘y gweithwyr’ yn mynd allan a chasglu’r mêl ac mae gwenyn y tŷ yn storio’r mêl mewn crib fêl.

Mae disgyblion yn copïo’r diagram.

Rhan 2

Esboniwch fod gan wenyn rôl bwysig i’w chwarae wrth gynhyrchu llus yn ogystal. Heb wenyn ni fyddai ffermwyr Apicoop yn gallu tyfu llus o gwbl.
Edrychwch ar y diagram ‘Sut mae llus yn tyfu?’ gyda’r dosbarth a chanolbwyntiwch ar rôl y gwenyn yn y broses peillio. Beth maen nhw’n ei wneud? Beth fyddai’n digwydd pe na bai gwenyn yn sugno neithdar allan o’r llwyni llus?

Mae disgyblion yn copïo y diagram.

Gofynnwch i’r dosbarth egluro’r cysylltiad rhwng gwenyn a llus. Sut maen nhw’n helpu ei gilydd? (Mae’r llus yn darparu neithdar i’r gwenyn i wneud mêl ac mae’r gwenyn yn peillio’r llwyni llus)

Mae’r disgyblion yn gwneud diagram newydd sy’n dangos y cysylltiadau rhyngddynt.

Rhan 3

Chino Henriques yw Rheolwr Cyffredinol Apicoop. Edrychwch ar sut y mae’n disgrifio’r ffordd y mae gwenyn Apicoop a llus yn cael eu cysylltu:

“Mae’r gwenyn sy’n peillio’r llus hefyd yn cyflenwi’r mêl. Mae’n debyg i system eco “Masnach Deg”! ”

Trafodwch yr hyn y mae Chino’n ei ddweud gyda’r dosbarth. Beth maen nhw’n ei feddwl y mae e’n ei olygu? Beth yw Masnach Deg?

Cyfarfod Llawn: Ar y bwrdd gwyn tynnwch lun o ddefnyddiwr yn y DU gyferbyn â gwenynwr o Chile. Pa gysylltiadau y mae Masnach Deg yn ei greu rhyngddynt? Sut mae un ochr yn helpu’r llall?

Mae’r disgyblion yn gwneud diagram sy’n dangos y cysylltiadau rhyngddynt.

Gallai grwpiau mwy galluog fynd ymlaen i edrych ar y broses atgynhyrchu mewn planhigion sy’n blodeuo a gwneud diagramau er mwyn adnabod y coesyn, ofwlau, pistil, stigma, colofnig (style), sepalau a phetalau neu ymgymryd â phrosiect ymchwil sy’n ymchwilio i’r rheswm pam fod gwenyn mêl o dan fygythiad, y goblygiadau posibl ar gyfer ffermwyr Apicoop a’r hyn y gallwn ei wneud am y peth.